WAT IS EEN BELVE EN HOE ONTSTAAT DIE?

Op een weg naast een camping Los Alfaques bij het plaatsje San Carlos de la Rápita (Tarragona) kwam een tankwagen met vloeibaar propaan in botsing met een muur en raakte van de weg af. De tankwagen kwam terecht op het kampeerterrein en de 43.000 liter propaan explodeerde.
Een terrein van 300 vierkante meter werd tot boven de 2000 graden celsius verhit. 102 mensen kwamen direct om in de vuurzee, 130 raakten zeer zwaar gewond. Uiteindelijk liep het totaal aantal doden op tot 216.
Dit is maar één van de tragische voorbeelden van wat een BLEVE kan aanrichten

Een BLEVE, uitgesproken als blevvie, is een afkorting voor "boiling liquid expanding vapour explosion" . Dit is een soort explosie die kan voorkomen als een houder (tank) met een vloeistof onder druk openscheurt. Een BLEVE kan voorkomen bij een houder die gevuld is met een stof die onder atmosferische omstandigheden een gas is maar onder druk een vloeistof is zoals LPG. De houder bevat dan een laag vloeistof met een laag gas erboven.

Een houder kan openscheuren door bijvoorbeeld corrosie, metaalmoeheid of een andere invloed van buitenaf. Ook verhitting van de vloeistof door zowel aanstraling van buitenaf of door een exotherme reactie kan de druk doen stijgen waardoor de houder het begeeft, ondanks veiligheidsmaatregelen zoals een overdrukventiel. Door de opening in de houder kan een deel van het gas relatief snel ontsnappen (de hoeveelheid gas in een gevulde houder is meestal vrij beperkt). Door de snelle decompressie zal de vloeistof onmiddelijk en zeer heftig gaan koken waardoor grote hoeveelheden gas vrijkomen.

Voor een BLEVE is geen brandbare vloeistof of gas nodig, het is in dat geval ook geen chemische explosie. Als de stof echter wel brandbaar is dan is het hoogst waarschijnlijk dat de vrijgekomen stof tot ontbranding zal komen met een (zeer grote) vuurbal als gevolg. Als de stof giftig of zelfs radio-actief is dan kan een groot gebied besmet worden

Bron: Wikipedia

Een beetje in begrijpbare taal:

Een Bleve (boiling liquid expanding vapour explosion) treedt op als een onder druk staande tank met vloeibaar brandbaar gas (bijvoorbeeld LPG) blootgesteld wordt aan vuur. In de tank stijgt de temperatuur en de interne druk neemt snel toe. Op hetzelfde moment zal de temperatuur van de tankwand stijgen en de sterkte van de tank afnemen. Als de tank het begeeft, zal zeer snel oververhitte vloeistof vrijkomen die expandeert en verdampt in een zeer korte tijd. Ontsteking zal leiden tot een zeer snelle verbranding.


Hoe een BLEVE te herkennen?

Het herkennen van een nakenede BLEVE is niet zo evident. Bij ongevallen waar een BLEVE kan optreden dient men steeds uit te gaan van het "worst case scenario". Tal van factoren spelen een rol bij het vormen van een BLEVE: Hoe vol is de tank, hoe heet is de omgevingstemperatuur de druk in een recipiënt kan immers razendsnel oplopen in functie van de temperatuur. Voordat een tank of recipiënt scheurt zal een veiligheids- ventiel (indien voorzien) in werking treden dat de druk in de tank verlaagt: de tank blaast druk af. Als dit mengsel dan in contact komt met het vuur onstaat er een vuurbal met een enorme vernietigende kracht.

Bij een mogelijke BLEVE zijn er dus tal van scenario's denkbaar:

  • Eerste scenario is een dreigende BLEVE met bebouwing binnen een straal van 500 meter (*). Eerste inzet: water om de tank te koelen. De inzet van schuim dient zo spoedig mogelijk te gebeuren en dient de inzet met water zo snel als het kan te vervangen. Het water kan immers een plasbrand oncontroleerbaar groot maken zodat het risico alleen maar toeneemt. In dit geval moet men met water blijven koelen! Ook het schuim zal op een koudgekookte plas een veel grotere verdamping geven en als je stopt met koelen zal de tank vermoedelijk toch exploderen.

  • Bij dit scenario is er enkel een kleine plasbrand door de vrijgekomen stof, wederom met bebouwing in de directe omgeving. Er is geen sprake van een dreigende BLEVE. Door het zo spoedig mogelijk afdekken van een uitdampende vloeistofplas of een plasbrand worden nadelige gevolgen in het bebouwde gebied beperkt. Ook hier is de inzet van schuim te prefereren boven het gebruik van water!

  • Hier gaat men uit van een dreigende BLEVE zonder bebouwing en/of personen binnen een straal van 500 meter. De hulpdiensten stellen zich op minimaal 500 meter (*) afstand van het incident op. Een eventuele inzet zal pas plaatsvinden na de BLEVE. Dit scenario kan men voor ons interventiegebied omzeggens uitsluiten gezien de omsluiting van onze woonzone.
    (*) LET OP: Bij een Bleve zijn er gevallen bekend van weggeslingerde delen tot 1000 meter en meer.

Enkele zaken die niets met Bleve te maken hebben, maar we toch zeker moeten onthouden !

Acetyleenflessen:

Acetyleenfles die opgewarmd wordt:

Daar acetyleen moeilijk samendrukbaar is wordt acetyleen opgelost in Aceton die bij verwerking het acetyleen terug afgeeft. Bij brand is er echter een enorm gevaar. Eenmaal opgewarmd boven de 60 °C gaat acetyleen ontleden waardoor we een gasopbouw krijgen van 7 Bar per graad C°, dus lang na de brand kan een fles nog steeds ontploffen, blijven koelen tot het water niet meer verdampt op de fles.

Acetyleenfles die effectief brand:

Alleen wanneer men zeker is dat men de gasvoeding kan afsluiten kan men beslissen om de vlam te doven door de afvoer dicht te draaien. Alleen als de brandt een groter risico teweegbrengt dan de gasvorming kan men overgaan tot doven van de vlam het best met poeder. Wel het recipiënt verder koelen met water om opnieuw ontsteking te voorkomen.
Cilinders dienen bij voorkeur rechtop te staan (vooral acetyleen) een brandende of hete cilinder wordt steeds onder dekking benaderd en laag bij de grond. Liggende cilinders worden genaderd op 45° uit de lengte as van de fles.

Gasflessen:

De brandweer zelf zal zich uiteraard niet bezighouden met het vullen van gasflessen. Doch veel campingbezoekers vullen dikwijls zelf hun gasflesjes voor de reis. Kijk op deze link wat de mogelijke gevaren zijn bij tevolle gasrecipiënten.

Bekijk hier flimpjes:

Ga naar: Hoofdpagina